اهميت بهداشت در اسلام

نويسنده: ابوالفضل خراساني

قوانين اسلام بر مبناي فطرت آدمي بنا شده است. آنچه از حلال و حرام و امر و نهي مي بينيم، مصلحت انسان در آنها ملاحظه شده است. همانطور كه امام باقر - عليه السلام - فرمود: «خداوندي كه انسان را خلق كرده است، مي داند كه چه چيزي براي او مفيد و چه چيزي مضر است، در نتيجه چيزي كه مفيد است را حلال و چيز مضر را حرام كرده است.»[1] همچنين در قرآن كريم مي فرمايد: «چيزهاي طيب و پاكيزه را براي شما حلال و چيزهاي پليد و خبائث را براي شما حرام كرديم.»[2]

در تعاليم اسلامي در باب بهداشت و تغذيه، اصولي كه سلامتي انسان را تأمين مي كند، رعايت شده است. مكتب اسلام با تحريم خبائث و پليدي ها و حلال كردن پاكيزگي و پاكيزه ها و قاعده حفظ اعتدال، راه رسيدن به اين مقصود را فراهم ساخته است.

از نظر اسلام رعايت مسائل بهداشتي در بعضي اوقات واجب است، زيرا در اسلام حفظ جان واجب است و اگر عدم رعايت مسائل بهداشتي سبب به خطر افتادن جان انسان ها شود در اين صورت رعايت اصول و مسائل بهداشتي لازم است؛ زيرا مقدمه واجب نيز واجب است و احتمال دارد يكي از مصاديق آيه: «وَ لاَ تُلقُوا بِأيدِيكُم إلَي التَّهلُكَهِ و ...»[3] باشد.

برخورداري از بهداشت و سلامتي يكي از حقوق مسلم فردي و اجتماعي است كه در دين اسلام به صورت تكليف وجوبي، حرمتي، استحبابي و يا مكروهي گنجانده شده است. جامعه موفق جامعه اي است كه جسم و روان مردم آن سالم باشد. سلامت جسم و روان مهمترين ابزار تكامل انسان است و از ديدگاه اقتصادي نيز از اهميت قابل توجهي برخوردار است.

بهداشت و پيشگيري سبب سلامتي فكري و جسمي جامعه مي شود و از نظر اقتصادي نيز مقرون به صرفه است. تحقيق و تفحص در آيات قرآن و احاديث و متون اسلامي توجه و دقت اسلام را نسبت به بهداشت و سلامتي فرد و جامعه روشن مي سازد. هيچ دين و مكتبي مانند